Kanker in nieren: Symptomen, diagnose en behandelingsopties

Gepubliceerd door Team Niernieuws.nl op februari 4, 2026februari 4, 2026

Leeg

Symptomen van nierkanker

Bloed in de urine kan een van de eerste symptomen van nierkanker zijn. Dit bloedverlies valt vaak op doordat de urine roze, rood of bruin kleurt. Rugpijn of pijn in de zij komt ook regelmatig voor en kan duiden op een niertumor.

Andere symptomen zijn aanhoudende koorts, onverklaarbaar gewichtsverlies, bloedarmoede en een gezwollen buik. Hoge bloeddruk kan ook optreden als gevolg van kankercellen die de nierfunctie beïnvloeden.

Deze klachten kunnen echter vaag zijn en lijken op andere ziekten, wat een snelle diagnose soms bemoeilijkt. Nierkanker komt vaker voor bij mannen en heeft vaak geen klachten in een vroeg stadium.

Diagnose van nierkanker

Artsen ontdekken nierkanker meestal via bloedonderzoek of urineonderzoek. Ze controleren op bloed in de urine, zwelling of andere symptomen van een kwaadaardige tumor.

Lichamelijk onderzoek

Een arts onderzoekt je lichaam om tekenen van nierkanker vast te stellen. Hij let op zwelling in de buik, hoge bloeddruk en eventuele pijn in de zij. Verhoogde bloeddruk kan een signaal zijn van nierproblemen of een kwaadaardige tumor.

Tijdens het onderzoek voelt hij naar afwijkingen of een mogelijk kwaadaardig gezwel. Soms controleert hij ook je lymfeklieren op zwellingen, omdat nierkanker kan uitzaaien via lymfevaten.

Bij twijfel wordt verder beeldvormend onderzoek ingezet.

Beeldvormend onderzoek (CT-scan, MRI, Röntgen)

Beeldvormend onderzoek speelt een cruciale rol bij het vaststellen van nierkanker. Hiermee kan de arts de tumor lokaliseren, de grootte bepalen en mogelijke uitzaaiingen detecteren.

1. CT-scan brengt gedetailleerde beelden van je nieren, buik en longen in kaart. Het toont duidelijk hoe groot de kwaadaardige tumor is en of deze zich heeft verspreid. Ongeveer 90% van alle nierkankers betreft niercelkanker, wat vaak op een CT zichtbaar wordt.
2. Een MRI is een goed alternatief als je geen CT kunt ondergaan. Het geeft heldere beelden zonder röntgenstraling te gebruiken. Dit wordt ingezet wanneer andere methoden onvoldoende informatie geven over de kwaadaardigheid.
3. Röntgenfoto’s worden soms gebruikt om te kijken of er sprake is van uitzaaiingen naar andere delen van het lichaam zoals de longen.
4. Echografie maakt een afbeelding van je nieren met behulp van geluidsgolven. Dit helpt om afwijkingen te zien, maar kan niet altijd bepalen of de tumor goedaardig of kwaadaardig is.
5. Met behulp van een beeldgeleide biopsie haalt men weefsel weg voor onderzoek. Dit geeft zekerheid over het type tumor dat aanwezig is.
6. Sneldiagnostiek biedt binnen enkele dagen inzicht in jouw situatie. Bijvoorbeeld in het UMC Utrecht Cancer Center kun je snel terecht voor deze onderzoeken.

Effectieve diagnose leidt tot nauwkeurige behandelingsopties; lees verder bij “Behandelingsopties bij nierkanker.

Behandelingsopties bij nierkanker

Artsen kiezen vaak voor een combinatie van medicatie en chirurgie. Behandelingen richten zich op het verwijderen van de kwaadaardige tumor en het verbeteren van jouw kwaliteit van leven.

Chirurgie en ablatie

Chirurgie kan nierkanker volledig verwijderen als de tumor niet is uitgezaaid. Artsen kiezen vaak voor een gedeeltelijke of volledige verwijdering van de nier, afhankelijk van de grootte en locatie van de kwaadaardige tumor.

Bij kleine tumoren is de kans op overleving na vijf jaar erg hoog, tot wel 90%. Als volledig verwijderen niet lukt, daalt dit percentage naar ongeveer 30%. Jaarlijks wordt bij 1.700 mensen in Nederland niercelkanker vastgesteld.

Naast chirurgie gebruiken specialisten ablatie bij kleinere tumoren. Bij radiofrequente ablatie verhit je het tumorweefsel om dit lokaal te vernietigen. Cryotherapie bevriest de tumor om verdere groei te stoppen.

Deze technieken zijn minder invasief en helpen bij een sneller herstel. Beeldvormend onderzoek begeleidt beide methodes, zodat je zo nauwkeurig mogelijk behandeld wordt.

Ga verder naar doelgerichte therapieën en immuuntherapie.

Doelgerichte therapie en immuuntherapie

Doelgerichte therapie richt zich op specifieke moleculen die kankercellen helpen groeien en verspreiden. Medicijnen zoals sunitinib remmen de bloedtoevoer naar de tumor. Dit voorkomt verdere groei.

Bij uitgezaaide nierkanker kan dit de kwaliteit van leven verbeteren. Deze behandelmethode is vaak geschikt bij erfelijke aanleg, zoals bij het ziekte van von Hippel-Lindau syndroom.

Het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis biedt deze therapie aan en doet onderzoek naar nieuwe mogelijkheden.

Immuuntherapie versterkt je eigen immuunsysteem om kankercellen aan te vallen. Behandelingen zoals nivolumab worden vaak gebruikt bij uitgezaaide niercelkanker. Ze kunnen ook worden gecombineerd met andere medicijnen voor betere resultaten.

De gemiddelde vijfjaarsoverleving bij uitgezaaide nierkanker is 10 procent. Toch geeft immuuntherapie vaak hoop door de progressie van de kanker te vertragen. Urologen, internisten en verpleegkundigen werken samen om een effectief behandelplan te maken.

Conclusie

Nierkanker kan iedereen treffen, maar symptomen herkennen is cruciaal. Bloed in de urine of pijn in de zij mag je niet negeren. Snelle diagnose via beeldvormend onderzoek biedt duidelijkheid.

Behandelingen zoals chirurgie of immuuntherapie kunnen levens redden. Raadpleeg een arts bij vragen of erfelijke risico’s.

Veelgestelde Vragen

1. Wat zijn de symptomen van nierkanker?

Symptomen van nierkanker kunnen zijn: bloed in de urine, pijn in de zij, aanhoudende koorts, zwelling in de buik en hoge bloeddruk.

2. Welke erfelijke factoren verhogen het risico op nierkanker?

Erfelijke aanleg zoals het Birt-Hogg-Dubé syndroom, de ziekte van Von Hippel-Lindau en hereditair papillair niercelcarcinoom kunnen het risico verhogen.

3. Hoe wordt nierkanker gediagnosticeerd?

De diagnose nierkanker wordt gesteld met onderzoeken zoals bloed- en urinetests, beeldvorming en soms genetisch onderzoek door een klinisch geneticus.

4. Welke behandelingsopties zijn er voor uitgezaaide nierkanker?

Behandelingen voor uitgezaaide nierkanker omvatten doelgerichte therapie, radiofrequente ablatie en soms operaties om tumoren te verwijderen.

5. Welke risicofactoren dragen bij aan nierkanker?

Risicofactoren zijn roken, overgewicht, genetische factoren en aandoeningen zoals leukemie of een erfelijke aanleg.