Oorzaken en Behandeling van Nieren Jeuk bij Nierpatiënten

Gepubliceerd door Team Niernieuws.nl op december 6, 2025december 6, 2025

Nieren jeuk komt vaak voor bij mensen met nierschade. Het ontstaat doordat afvalstoffen zich ophopen in je bloed en je huid beïnvloeden. In deze blog leer je de oorzaken van jeuk begrijpen en ontdek je wat je kunt doen om het te verlichten.

Lees verder en krijg belangrijke tips voor jouw situatie.

Samenvatting

• Chronische jeuk bij nierpatiënten ontstaat vaak door ophoping van afvalstoffen, een droge huid, hoge fosfaatwaarden of bloedarmoede.
• Te veel fosfaat in het bloed kan jeuk verergeren en leidt ook tot kalkafzettingen in weefsels. Dit beïnvloedt de kwaliteit van leven sterk.
• Behandelingen zoals neutrale crèmes, fosfaatbinders, gabapentine of lichttherapie kunnen verlichting bieden. Overleg altijd met een nefroloog.
• Zelfzorg is belangrijk: hydrateer de huid dagelijks, vermijd stress en draag ademende kleding van natuurlijke stoffen.
• Palliatieve zorg biedt ondersteuning voor jeuk in eindstadium nierfalen en verbetert de kwaliteit van leven van nierpatiënten.

Waarom ontstaat jeuk bij nierschade?

Jeuk bij nierschade komt vaak door veranderingen in je lichaam. Deze veranderingen verstoren de balans van belangrijke stoffen.

Ophoping van afvalstoffen

Afvalstoffen zoals ureum hopen zich op bij ernstige chronische nierschade. Je nieren kunnen deze stoffen niet meer goed uitscheiden, wat irritatie in je zenuwen veroorzaakt. Dit leidt vaak tot chronische jeuk, ook wel uremische jeuk genoemd.

Het probleem komt veel voor bij patiënten in een gevorderd stadium van nierfalen.

Een hogere concentratie van afvalstoffen in je bloed kan je kwaliteit van leven flink verminderen. Dit kan erger worden door hoge bloeddruk of diabetes mellitus, die ook invloed hebben op je nieren.

Zonder behandeling kan dit leiden tot blijvende neuropatische pijn en depressieve klachten.

Te veel fosfaat in het bloed

Te veel fosfaat in het bloed kan ernstige jeuk veroorzaken. Bij chronische nierschade hoopt fosfaat zich op in je lichaam. Je nieren kunnen dit mineraal niet goed meer afvoeren. De opstapeling van fosfaat leidt tot irritatie in de huid, wat chronische jeuk veroorzaakt.

Dit komt veel voor bij nierpatiënten, vooral tijdens latere stadia van nierschade.

Een te hoog fosfaatgehalte kan ook invloed hebben op je botten en bloedvaten. Fosfaat bindt zich namelijk aan calcium, wat kalkafzettingen kan vormen in je weefsels. Dit verergert niet alleen jeuk, maar beïnvloedt ook je kwaliteit van leven.

Het beheersen van fosfaat in je dieet en via medicatie is belangrijk om klachten te verminderen.

Bloedarmoede speelt ook vaak een rol bij jeuk door nierschade.

Bloedarmoede

Bloedarmoede komt vaak voor bij nierschade. Door een gebrek aan rode bloedcellen wordt zuurstof minder goed door je lichaam vervoerd. Dit kan leiden tot chronische jeuk en vermoeidheid.

Je huid krijgt minder zuurstof, wat droogte en irritatie kan verergeren.

Een laag ijzergehalte of een tekort aan vitamine D speelt hierbij vaak een rol. Het gebruik van bepaalde medicijnen, zoals NSAID’s, kan dit probleem versterken. Het is belangrijk om bloedarmoede te behandelen om je kwaliteit van leven te verbeteren.

Overleg altijd met je nefroloog over de juiste aanpak.

Droge huid

Een droge huid ontstaat vaak door een verminderde productie van de hoornlaag. Dit komt regelmatig voor bij chronische nierschade. Door deze beschadiging verliest je huid meer vocht en voelt het strak en schilferig aan.

Droogte kan ook de barrière van de huid verzwakken, wat jeuk en irritatie veroorzaakt.

Door het gebrek aan hydratatie kunnen zelfs kleine prikkels zoals kou of wind de klachten verergeren. Gebruik van neutrale crèmes helpt om de huid te hydrateren en jeuk te verminderen.

Goede verzorging is essentieel om verdere irritatie te voorkomen. Lees verder over andere oorzaken zoals vochtophoping.

Vochtophoping

Vochtophoping in de huid kan jeuk veroorzaken. Bij nierschade wordt overtollig vocht slecht afgevoerd, wat tot zwelling en spanning in de huid leidt. Deze spanning prikkelt de zenuwen, waardoor chronische jeuk ontstaat.

Vooral in de benen en enkels is dit vaak merkbaar. Je kunt merken dat de huid strak aanvoelt of glanst door het opgehoopte vocht.

Dit probleem komt vaker voor bij nierpatiënten met hoge bloeddruk of overgewicht. Het dragen van strakke kleding kan de klachten verergeren omdat het de doorbloeding belemmert. Regelmatig bewegen en het verhogen van je benen kunnen helpen om vocht sneller af te voeren.

Diabetes

Diabetes kan jeuk veroorzaken bij nierpatiënten door chronische nierschade. Hoge bloedsuikerwaarden beschadigen de zenuwen en bloedvaten, wat leidt tot neuropathische pijn en droge huid.

Je huid verliest hierdoor sneller vocht. Dit verhoogt de kans op chronische jeuk, vooral bij slecht gecontroleerde diabetes.

Bij diabetes type 2 kan een verhoogd fosfaatgehalte in het bloed ook bijdragen aan jeukklachten. Dit gebeurt vaak in combinatie met een droge huid of rusteloze benen. Diabetici hebben daarnaast een hoger risico op vochtophoping, wat de jeuk kan verergeren.

Gebruik van medicijnen zoals benzodiazepines om beter te slapen kan soms helpen, maar overleg altijd met een arts of verpleegkundige.

Gebruik van bepaalde medicijnen

Het gebruik van meer dan vier medicijnen per dag verhoogt het risico op chronische jeuk. Bepaalde medicijnen, zoals opioïden en antibiotica, kunnen een allergische reactie veroorzaken.

Dit kan je huid irriteren en leiden tot jeuk, vooral bij nierpatiënten met een droge huid.

Sommige medicatie beïnvloedt de afvoer van afvalstoffen in je lichaam. Dit verergert de ophoping van toxines en kan chronische jeuk veroorzaken. Combineer medicijnen altijd zorgvuldig en overleg regelmatig met je arts of verpleegkundigen om vervelende bijwerkingen te voorkomen.

Jeuk bij dialyse

Dialyse kan je huid uitdrogen en jeuk verergeren.

Veelvoorkomende oorzaken

Afvalstoffen zoals ureum hopen zich op bij chronische nierschade. Deze ophoping veroorzaakt veel jeuk. Te hoge fosfaatwaarden in je bloed kunnen dit probleem versterken. Dit komt vaak voor bij patiënten die dialyse ondergaan.

Bloedarmoede en een droge huid dragen ook bij aan chronische jeuk. Door vochtophoping voelt de huid strakker aan, wat jeuk uitlokt. Diabetes en medicijnen tegen nierproblemen verergeren soms de symptomen.

Invloed van dialyse op de huid

Dialyse heeft vaak een directe impact op de conditie van je huid. Door vochtverlies tijdens de behandeling ontstaat een droge huid. Deze droogheid kan irritatie en chronische jeuk veroorzaken, wat het dagelijks leven beïnvloedt.

De wisselende vochtbalans veroorzaakt soms ook vochtophoping in weefsels. Dit kan voor spanning en ongemak zorgen, vooral bij de benen. Juiste hydratatie van de huid helpt vaak om klachten te verminderen.

Gebruik crèmes zonder geurstoffen of irriterende ingrediënten om verdere irritatie te voorkomen.

Jeuk na een niertransplantatie

Jeuk na een niertransplantatie kan ontstaan door medicatiereacties of immuunresponsen. Lees verder om meer te ontdekken.

Mogelijke oorzaken

Medicatie na een niertransplantatie speelt vaak een rol. Sommige medicijnen veroorzaken bijwerkingen zoals chronische jeuk. Dit kan te maken hebben met hoe jouw immuunsysteem reageert op de medicatie.

Diabetes verhoogt ook het risico. Schommelingen in bloedsuiker verergeren droge huid, wat je gevoeliger maakt voor irritatie. Hoge bloeddruk en bloedarmoede dragen bij aan slechte doorbloeding, wat klachten zoals jeuk verergert.

Reacties op medicatie

Sommige medicijnen kunnen bijwerkingen veroorzaken, waaronder jeuk. Dit komt doordat de huid anders kan reageren op stoffen in de medicatie. Bij chronische nierschade kun je gevoeliger worden voor deze effecten.

Bepaalde medicijnen verergeren droge huid of verstoren de hormonale balans. Dit kan leiden tot meer jeukklachten. Bij andere middelen, zoals anti-jeukmedicatie, ervaar je soms juist verlichting.

Overleg altijd met je nefroloog als je klachten verergeren.

Gevolgen van jeuk voor nierpatiënten

Jeuk kan slaap verstoren en leiden tot een verminderde kwaliteit van leven voor nierpatiënten.

Fysieke ongemakken

Ernstige jeuk door chronische nierschade kan je dagelijkse leven flink verstoren. Dit veroorzaakt vaak slaapproblemen, waarbij je gemiddeld 2,2 uur minder slaapt per nacht. De vermoeidheid die hierdoor ontstaat maakt het moeilijk om overdag actief te blijven.

Je huid kan ook uitdrogen en barsten, wat pijn en een verhoogd risico op infecties geeft.

Een droge huid voelt strak en kan schilferen, vooral bij een gebrek aan vocht. Bij het krabben ontstaan vaak wonden die niet goed genezen. Dit vergroot de kans op littekens en huidirritatie.

Bloedophoping of irritatie door specifieke medicatie verergert soms de klachten. Draag kleding van natuurlijke vezels en hydrateer de huid om ongemakken te verminderen.

Psychologische impact

Langdurige jeuk bij chronische nierschade beïnvloedt je dagelijks leven sterk. Het kan gevoelens van schaamte veroorzaken, vooral als de jeuk zichtbaar krabben of huidirritaties met zich meebrengt.

Dit kan ervoor zorgen dat je sociale situaties gaat vermijden, waardoor eenzaamheid toeneemt.

Slaapproblemen door aanhoudende jeuk leiden vaak tot vermoeidheid en concentratieproblemen. Dit beïnvloedt niet alleen je werk, maar ook je emotionele balans. Stress en onrust verergeren de klachten, wat een vicieuze cirkel kan veroorzaken.

Behandeling van jeuk bij nierschade

Artsen gebruiken crèmes, medicatie en gerichte behandelingen om chronische jeuk te verlichten; ontdek hier welke aanpak bij jou kan passen.

Gebruik van neutrale crèmes

Het gebruik van neutrale crèmes helpt bij een droge huid. Crèmes zoals cetomacrogol bieden verlichting en beschermen je huid. Ze bevatten geen parfum of irriterende stoffen, wat belangrijk is bij chronische nierschade.

Een goed gehydrateerde huid vermindert jeuk en voorkomt verdere uitdroging.

Breng deze crèmes dagelijks aan op een schone huid. Focus op droge plekken en smeer zachtjes in zonder te wrijven. Vermijd crèmes met alcohol of kleurstoffen, omdat deze de huid kunnen verergeren.

Vette crèmes werken beter bij ernstige droogte en houden vocht langer vast.

Medicatie tegen jeuk

Gabapentine en pregabaline kunnen helpen bij chronische jeuk door nierschade. Je kunt gabapentine gebruiken in doseringen van 100 tot 300 mg. Pregabaline werkt vaak goed bij een dosis van 25 tot 50 mg.

Deze medicijnen verminderen de overmatige prikkeling van zenuwen, wat bijdraagt aan jeukklachten.

Soms schrijven artsen andere medicatie voor, afhankelijk van jouw klachten. Gebruik medicijnen altijd onder begeleiding van een nefroloog of arts. Neem contact op als de jeuk niet afneemt of verergert.

Dit helpt om de kwaliteit van leven te verbeteren bij chronische nierschade.

Behandelingen gericht op onderliggende oorzaken

Sommige behandelingen pakken de oorzaak van de jeuk aan in plaats van alleen de symptomen. Bij chronische nierschade kan het verlagen van fosfaatwaarden helpen. Je arts kan je een fosfaatbinder voorschrijven om dit proces te ondersteunen.

Dit vermindert het effect van te veel fosfaat in je bloed.

Lichttherapie, zoals UV-B, wordt soms ingezet om huidproblemen te verbeteren. Deze therapie richt zich op het verminderen van ontstekingen en jeuk. Heb je last van droge huid door afvalstoffen, dan kan actieve kool tijdelijk verlichting geven.

Let wel, dit bindt vooral de afvalstoffen maar lost niet de kern van het probleem op.

Wat kun je zelf doen tegen jeuk?

Hydrateer je huid regelmatig om uitdroging te voorkomen. Verminder stress door ontspanningstechnieken en zorg voor een rustige omgeving.

Hydratatie van de huid

Smeer dagelijks je huid in met een vette zalf. Dit voorkomt uitdroging en vermindert een droge huid. Kies voor producten zonder parfum of irriterende stoffen. Neutrale crèmes werken vaak het beste voor gevoelige huidtypes.

Een goed gehydrateerde huid helpt chronische jeuk te verminderen en verbetert de algemene huidgezondheid.

Drink voldoende water, ongeveer 1,5 tot 2 liter per dag, tenzij je arts iets anders adviseert. Vochtophoping bij chronische nierschade kan hydratatie ingewikkeld maken. Overleg daarom altijd met je nefroloog voordat je je vochtinname aanpast.

Vermijd lange, hete douches; deze drogen de huid verder uit. Gebruik liever lauw water en een milde zeep.

Vermijden van irriterende stoffen

Vermijd het gebruik van zeep om je huid te beschermen. Zeep kan de droge huid verergeren en jeuk bij chronische nierschade versterken. Kies in plaats daarvan voor pH-neutrale producten zonder parfum of kleurstoffen.

Korte douches met lauw water verminderen ook irritatie en houden de huid gehydrateerd.

Draag kleding gemaakt van natuurlijke stoffen zoals katoen. Deze stoffen laten de huid ademen en verminderen wrijving die jeuk kan verergeren. Vermijd synthetische materialen omdat ze vaak vocht vasthouden en irritatie veroorzaken.

Ga verder met stressmanagement om jeuk beter onder controle te houden.

Stressmanagement en ontspanningstechnieken

Het vermijden van irriterende stoffen is belangrijk, maar stress kan ook een grote invloed hebben op chronische jeuk. Stress en spanning verergeren namelijk vaak de klachten. Ontspanningstechnieken zoals mindfulness, meditatie of yoga helpen om je lichaam en geest tot rust te brengen.

Dit kan bijdragen aan het verminderen van jeuk door je stressniveau te verlagen.

Ademhalingsoefeningen zijn ook effectief bij stressmanagement. Door diep en rustig te ademen, geef je signalen aan je lichaam om te ontspannen. Een rustige omgeving zonder afleiding versterkt het effect van deze technieken.

Het dagelijks toepassen van ontspanningstechnieken verbetert niet alleen de kwaliteit van leven, maar voorkomt ook dat stress jeukklachten erger maakt.

Tips voor het verminderen van jeuk

Hydrateer je huid regelmatig om droogheid te verminderen. Draag kleding die je huid niet irriteert en vrij laat ademen.

Gebruik van lauwe douches

Lauwe douches verlichten chronische jeuk bij nierpatiënten. Warme douches drogen de huid uit, wat jeuk kan verergeren. Gebruik water met een temperatuur tussen 32 en 37 graden om uitdroging te voorkomen.

Dit helpt ook om de gevoelige huid minder te irriteren.

Maak de douchekort om verdere huiddroogte tegen te gaan. Vermijd agressieve zepen, want deze bevatten vaak stoffen die droge huid erger maken. Gebruik liever een neutrale of vochtinbrengende zeep zonder parfum.

Hydratatie na het douchen helpt de huidbarrière te herstellen en verlichting te bieden.

Kleding van natuurlijke stoffen

Draag kleding van ademende, natuurlijke stoffen zoals katoen of linnen. Deze stoffen laten lucht circuleren en verminderen irritatie bij een droge huid. Dit verbetert je comfort en helpt chronische jeuk tegen te gaan.

Vermijd synthetische materialen die de huid kunnen verergeren. Natuurlijke vezels nemen vocht beter op, wat belangrijk is bij vochtophoping door nierschade. Kies loszittende kleding om wrijving te voorkomen.

Regelmatig overleg met een nefroloog

Overleg met een nefroloog helpt bij het vinden van de juiste behandeling. Chronische jeuk kan door verschillende oorzaken ontstaan, zoals hoge fosfaatwaarden of diabetes. Een nefroloog beoordeelt jouw situatie en past behandelingen aan op jouw behoeften.

Tijdens dit overleg bespreek je symptomen zoals droge huid of neuropathische pijn. De arts kan medicatie aanpassen of nieuwe therapieën voorstellen. Dit verbetert niet alleen jouw kwaliteit van leven, maar voorkomt ook verdere klachten.

Palliatieve zorg en jeuk bij eindstadium nierfalen

Palliatieve zorg richt zich op het verlichten van chronische jeuk en het verbeteren van de kwaliteit van leven bij eindstadium nierfalen.

Aanbevolen behandelopties

Gabapentine werkt effectief tegen chronische jeuk bij nierschade. Artsen beschouwen dit vaak als de eerste keuze. Pregabaline dient als alternatief wanneer gabapentine niet geschikt is.

Beide medicijnen helpen bij neuropathische pijn en verlichten klachten.

Lichttherapie kan ook een oplossing bieden. Dit werkt vooral wanneer medicatie onvoldoende helpt. Gebruik emollientia om de droge huid te verzachten en gehydrateerd te houden. Dit verbetert jouw kwaliteit van leven en vermindert irritatie aanzienlijk.

Overleg altijd met je nefroloog over de beste aanpak.

Ondersteuning voor patiënten

Goede ondersteuning speelt een grote rol bij jeuk in de palliatieve fase. Verpleegkundigen bieden hulp bij pijn, chronische jeuk en andere ongemakken zoals restless legs. Ze zorgen ook voor emotionele steun, wat de kwaliteit van leven verbetert.

Via de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) kun jij hulpmiddelen aanvragen. Denk aan speciale crèmes of extra zorg aan huis om klachten te verminderen. Vraag je nefroloog naar opties die passen bij jouw situatie.

Conclusie

Jeuk door nierschade vraagt om aandacht en zorg. Het begrijpen van oorzaken zoals afvalstoffen, droge huid of medicijnen helpt enorm. Je kunt met simpele stappen zoals huidverzorging en stressvermindering al verschil maken.

Bespreek je klachten altijd met je arts voor de juiste behandeling. Kleine aanpassingen verbeteren je comfort en kwaliteit van leven. Denk bijvoorbeeld aan lauwe douches en ademende kleding.

Blijf alert op signalen, en zorg goed voor jezelf.

Lees meer over hoe natriumbicarbonaat kan helpen bij de gezondheid van uw nieren op onze website.

Veelgestelde Vragen

1. Wat veroorzaakt jeuk bij nierpatiënten?

Jeuk bij nierpatiënten kan ontstaan door chronische nierschade. Een droge huid en neuropathische pijn spelen vaak een rol.

2. Hoe beïnvloedt chronische jeuk de kwaliteit van leven?

Chronische jeuk kan het dagelijks leven verstoren. Het leidt vaak tot slaapproblemen, stress en een lagere kwaliteit van leven.

3. Welke behandelingen zijn er voor jeuk bij nierpatiënten?

Behandelingen kunnen bestaan uit het gebruik van bromelaïne, hydraterende crèmes voor een droge huid, en evidence-based medicatie. Verpleegkundigen kunnen ook advies geven over voeding en levensstijl.

4. Heeft een verzuurde huid invloed op de jeuk?

Ja, een verzuurde huid kan de jeuk erger maken. Het is belangrijk om de huid goed te verzorgen en uitdroging te voorkomen.